Meer
Publicatiedatum: 01-10-2020

Inhoud

Uitgaven

1,72%

€ -4.563

x € 1.000
1,72% Complete

Inkomsten

0,89%

€ 2.356

x € 1.000
0,89% Complete

Saldo

9,87093489470669E+15%

€ -2.206

x € 1.000
Programma onderdelen

8. Programma Energie op klimaat!

Uitgaven

1,72%

€ -4.563

x € 1.000
1,72% Complete

Inkomsten

0,89%

€ 2.356

x € 1.000
0,89% Complete

Saldo

9,87093489470669E+15%

€ -2.206

x € 1.000

Inleiding en ontwikkelingen

Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt door de uitstoot van broeikasgassen. Fossiele grondstoffen worden schaars. In het interbestuurlijk programma staat daarom “samen werken aan het klimaat” als eerste urgente thema genoemd. De provincies hebben landelijk aangeboden het voortouw te nemen in de transitie naar schone energie (energietransitie) en het aanpassen aan klimaatverandering (adaptatie). Daarnaast heeft de provincie autonome taken op het gebied van waterbeheer.
In het coalitieakkoord zijn deze ontwikkelingen vertaald naar 2 bestuurlijke hoofdopgaven: energietransitie en klimaatadaptatie. De uitvoering daarvan vindt plaats in het uitvoeringsprogramma’s “Energie op Klimaat!” en “Woonplaats Zeeland”.
In de Zuidwestelijke Delta zijn natuurlijk kapitaal en economisch kapitaal ten zeerste met elkaar verweven. De opgave voor de toekomst is om binnen de randvoorwaarde van waterveiligheid het natuurlijk en het economisch kapitaal in evenwicht met elkaar te ontwikkelen. Tegelijk is in wereldwijd, Europees én nationaal verband is afgesproken om de CO2-uitstoot te beperken. De Provincie Zeeland wil hier haar verantwoordelijkheid in nemen en het Zeeuwse deel van deze wereldwijde opgave realiseren. Om een steentje bij te dragen aan de wereldwijde en landelijke klimaatdoelen, én om een aantrekkelijke vestigingslocatie te zijn, is de uitdaging om te komen tot slimmer gebruik van eindige - en deels schaarse - grondstoffen, gebruik van biobased grondstoffen en materialen. Daarnaast moeten we fors meer energie duurzaam opwekken, energie besparen en willen we de ontwikkeling naar een kringloopeconomie stimuleren. De weg naar een groene economie biedt veel kansen voor Zeeland, maar vraagt ook een grote inzet. Zowel van ons als van de Zeeuwse partners.
Hoewel we werken aan terugdringing van de CO2-uitstoot en het beperken van klimaatverandering, is de al ingezette klimaatverandering niet terug te draaien. De klimaatveranderingen worden ondertussen steeds merkbaarder. De verwachting is dat we vaker te maken krijgen met extremere vormen van droogte, hitte, wateroverlast en een stijgende zeespiegel. Om een goede leefomgeving te behouden moeten we ons daaraan aanpassen.
Aanpassing gebeurd via de trits “weten – willen – werken”, waarbij het noodzakelijk is eerst goed te weten wat de effecten en mogelijke maatregelen zijn, vervolgens het willen werken naar oplossingen die tenslotte uitgevoerd worden.
In 2019 en de eerste helft van 2020 zijn stappen gezet in de uitwerking van de opgaven energietransitie en klimaatadaptatie. Dit heeft geleid tot de vaststelling van de regionale energiestrategie (RES). In 2021 zal ook de strategie voor klimaatadaptatie definitief worden. De uitvoering wordt in een programma aanpak vormgegeven. In 2021 worden startprojecten uitgevoerd gericht op o.a. verduurzaming van mobiliteit en gebouwde omgeving. In 2020 zijn reeds klimaat adaptieve maatregelen genomen, zoals bijdragen aan groene daken en groene schoolpleinen. De lopende proeftuin projecten zoet water bieden veel kennis en nieuwe projecten worden gestart. Anticiperen op klimaatverandering en uitvoeren Deltaprogramma is bij uitstek iets waar veel partijen bij betrokken zijn, en waar provincie niet (alleen) verantwoordelijk is voor het uitvoeren van acties. Juist via netwerksturing worden in die gevallen doelen gehaald.
Met betrekking tot energietransitie zijn verschillende pilotprojecten in uitvoering gebracht en steunen we initiatieven uit de markt die de CO2-uitstoot helpen reduceren. Onder andere via onze deelname aan het fonds voor energietransitie van de Stichting Zeeuwse Publieke Belangen. Ook geven we door middel van duurzaam inkopen en het zelf inzetten van duurzame grond- weg- en waterbouw in onze infraprojecten het goede voorbeeld. Dit breiden we waar mogelijk uit met andere overheden in de regio.

Speerpunten

• Opbrengst windenergie (op land): 700 MW in 2030 en zonne-energie: 1.000 MW in 2030
• Helpen met uitvoering SDR-roadmap “klimaatneutrale industrie 2050”
• Maatschappelijk verantwoord inkopen en duurzame aanbestedingen in de grond- weg- en waterbouw.
• We voeren de regionale energiestrategie (RES) uit om de Zeeuwse CO2-doelen te behalen.
• Uitvoeren acties uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie

Beleidskader

Maatschappelijk effect

De uitstoot van CO2 (en andere gassen die eenzelfde werking hebben) worden verminderd en het gebruik van anders schaarse grondstoffen neemt af. De leefomgeving wordt aangepast aan veranderende (klimaat)omstandigheden waardoor inwoners en bezoekers van Zeeland kunnen leven in een veilige, aangename en klimaatbestendige leefomgeving.

Energietransitie

Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt door de uitstoot van broeikasgassen. Fossiele grondstoffen worden schaars. Daarom is wereldwijd, in Europees én nationaal verband afgesproken om de CO2-uitstoot te beperken. Hier is een transitie in onze energievoorziening voor nodig. De Provincie Zeeland wil hier haar verantwoordelijkheid in nemen en het Zeeuwse deel van deze wereldwijde opgave realiseren.
Ambitie:
Het beoogde doel (maatschappelijke effect) is om met elektriciteitsproductie, mobiliteit, verwarming en industrie 49% minder CO2 uit te stoten in 2030. De uiteindelijke stip op de horizon is 95% CO2-reductie in 2050. Verschillende partijen in Zeeland hebben de ambitie uitgesproken dit proces samen te gaan vormgeven en uitvoeren.
Inzet:
De Regionale energiestrategie (RES) is de Zeeuwse vertaling van het mondiale en landelijk klimaatakkoord en vormt de koepel van de Zeeuwse energieaanpak: Parijs op z’n Zeeuws. Via het samenwerkingsplatform Zeeuws Energieakkoord hebben meer dan honderd partijen hier aan gewerkt. Provincie Zeeland is één van de initiatiefnemers en betalende partners. De provinciale rol in dit samenwerkingsproces is voornamelijk regisseur, aanjager en linking pin naar landelijk klimaatbeleid. In de RES is de Zeeuwse strategie bepaald om te komen tot een duurzame gebouwde omgeving, mobiliteit en elektriciteitsproductie.
Onder de RES wordt voor de verwarming van de gebouwde omgeving een apart spoor uitgewerkt via de zogenaamde regionale structuurvisie warmte. We ondersteunen gemeenten bij het maken van en warmtetransitieplannen per dorp/wijk.
Voor de energietransitie in de industrie is het samenwerkingsplatform Smart Delta Resources (SDR) opgericht. De Provincie is één van de deelnemende partijen. Analoog aan de RES maken we een strategie en uitvoeringsprogramma voor een energie-neutrale industrie in 2050, werken we deze uit en helpen we de industrie met realiseren.
Proces:
Energietransitie is een vraagstuk dat via netwerksturing wordt aangepakt. In het Zeeuws Energieakkoord werken meer dan honderd partijen samen aan de energietransitie in de RES. Dit netwerk kent een bestuurlijk en een ambtelijk kernteam, waarin de provincie, Zeeuwse gemeenten, waterschap, netbeheerder DNWG en ontwikkelingsmaatschappij Impuls vertegenwoordigd zijn. Zij sturen de dagelijkse gang van zaken aan, en besluiten over het proces. De gedeputeerde voor energie is voorzitter van de RES. De inhoud wordt vanuit de verschillende sectoren bepaald door alle relevante Zeeuwse partijen zoals bedrijven, maatschappelijke organisaties, burgercoöperaties en onderwijsinstellingen. Medio 2020 is de RES 1.0 door alle Zeeuwse overheden vastgesteld. Aansluitend start de uitvoering en vindt concretisering van de strategie plaats via de regionale structuurvisie warmte, maar vindt ook direct een doorontwikkeling plaats richting een RES 2.0.
Smart Delta Resources (SDR) is een industrieplatform waarvan de grootste industriële bedrijven van Zeeland (incl. de Gentse Kanaalzone en Bergen op Zoom) lid zijn. Ook de provincie Zeeland is lid en zit in de board waar besluitvorming plaatsvindt. Ondersteuning en projectleider worden geleverd door ontwikkelingsmaatschappij Impuls.

Doelstellingen

Klimaatadaptatie en voldoende zoet water

Zeeland beheerst in 2050 de effecten van klimaatverandering (van hitte, droogte, wateroverlast en waterveiligheid) en voorziet in een optimalisatie van waterbeschikbaarheid en gebruik van zoet water. Om hiertoe te komen, wordt in 2021 een Klimaatadaptatie Strategie Zeeland opgesteld.

Een duurzaam bodemgebruik en goede kwaliteit van grond- en oppervlaktewater, waterpeilen die voldoen aan normering en duurzame bescherming tegen overstromingen zoals aangegeven in de Europese Kaderrichtlijn Water (2027) en de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s (2021).

Energietransitie

In 2030 stoot de Zeeuwse samenleving 49% minder CO2 uit in elektriciteitsproductie, mobiliteit, verwarming en industrie.

Acties

Trendindicatoren

Trendindicatoren

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Emissie van broeikasgassen in ton CO2 -eq/jaar

10.419.689

9.400.200

10.029.031

9.913.316

9.786.080

Nnb

Nnb

Nnb

Aantal (semi)publieke laadpunten EV**

133

220

273

400

472

557

826

1192

Energiegebruik Gebouwde Omgeving per inwoner

42,37 GJ

40,61 GJ

41,15 GJ

40,51 GJ

39,63 GJ

39,75 GJ

Nnb

Nnb

Energiegebruik Mobiliteit*

* exclusief scheepvaart en visserij

14.223 TJ

14.348 TJ

14.494 TJ

14.382 TJ

14.286 TJ

14.225 TJ

Nnb

Nnb

Energiegebruik Industrie en Energie

106.306 TJ

85.620 TJ

92.767 TJ

91.590 TJ

94.101 TJ

Nnb

Nnb

Nnb

Klimaatstresstesten

 

 

 

 

 

6

13

 

Normering regionale keringen

 

 

 

 

 

 

Fase 1 afgerond

 

Projecten proeftuin zoet water

 

 

 

1

3

3

4

 

** Aantal installaties in december van het desbetreffende jaar, m.u.v. 2020 waarvoor het cijfer van juni is gebruikt (voorlopig cijfer)

Van de landelijke Klimaatmonitor zijn de meest recente data gebruikt.

Doelindicatoren

Doel

Indicator

Stand 2019

Streefwaarde 2020

Streefwaarde 2021

Einddoel

Hernieuwbare energie

PJ

5,9 PJ

nvt

 

2030: 10,5 PJ

Emissie van broeikasgassen

 

 

 

 

2030: 49% minder dan 1990 (ntb)

Uitvoeren klimaatstresstesten

Aantal

13

14

n.v.t.

14

Uitvoeren projecten zoet water

Aantal

1

2

5

5

Uitvoeren projecten regionaal waterbeheer

Aantal

 

1

3

3

Opstellen klimaatadaptatie strategie

Aantal

0

1

1

1

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000
Exploitatie B2021
Lasten
080101-Uitvoering klimaatadaptatie en voldoende zoet water 276
080103-Energietransitie 1.283
089999-Ambtelijke inzet 2.921
Totaal Lasten 4.480
Baten
080103-Energietransitie 16
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -4.463
Onttrekkingen
980899 Bestemmingsreserves-Pr.8 2.340
Toevoegingen
980899 Bestemmingsreserves-Pr.8 83
Mutaties reserves 2.257