Meer
Publicatiedatum: 01-10-2020

Inhoud

Uitgaven

11,79%

€ -31.243

x € 1.000
11,79% Complete

Inkomsten

1,66%

€ 4.400

x € 1.000
1,66% Complete

Saldo

1,20094130700288E+17%

€ -26.843

x € 1.000
Programma onderdelen

3. Programma Balans in landelijk gebied

Uitgaven

11,79%

€ -31.243

x € 1.000
11,79% Complete

Inkomsten

1,66%

€ 4.400

x € 1.000
1,66% Complete

Saldo

1,20094130700288E+17%

€ -26.843

x € 1.000

Inleiding en ontwikkelingen

De uitdagingen voor het Zeeuwse platteland zijn de komende jaren groot. Verschillende opgaven zoals die ook in deze Begroting zijn opgenomen zullen hun weerslag krijgen in het landelijk gebied. Dat stelt de Provincie en de partners in het landelijk gebied voor een forse uitvoeringsopgave om tot een effectieve en samenhangende aanpak te komen in projecten en gebieden. In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is dat ook erkent en in de daaraan gekoppelde omgevingsagenda voor de Zuidwestelijke Delta is het landelijk gebied als een van de drie speerpunten aangeduid. Bezien wordt nog of de Zuidwestelijke Delta koploper gebied zal worden.

De landbouw is belangrijk voor de Zeeuwse economie. Het produceren van kwalitatief hoogwaardig (en veilig) voedsel staat centraal. De inzet voor een volhoudbare landbouw zal ook de komende jaren centraal staan in de provinciale inzet overeenkomstig landelijk beleid. Afgelopen voorjaar heeft nog maar eens laten zien dat inspelen op de klimaatverandering met het Deltaplan zoet water zeer noodzakelijk is. Deze aanpak moet in samenhang gezien worden met de integrale aanpak van de landbouwtransitie, achteruitgang van de bodemvruchtbaarheid en bodembiodiversiteit, afname van waterkwaliteit, druk vanuit de keten, ontwikkelingen in de gewasbescherming, inzichten over de kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw, enz. De totstandkoming van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) voor de nieuwe periode zal een belangrijk handelingsperspectief geven. Voor Nederland krijgt dat uitwerking in het Nationaal Strategisch Plan (NSP). De jaren 2021 en waarschijnlijk 2022 zullen als transitieperiode gelden richting de nieuwe periode en zullen we benutten om ons voor te bereiden op de nieuwe kaders, alles gericht op de volhoudbare landbouw.

De Zeeuwse delta herbergt aantrekkelijke natuur en een prachtig landschap, van kust en deltawateren, van kreken, poelgronden en de oude kreekruggen. Deze kwaliteiten zijn van grote waarde, voor de biodiversiteit, voor de economie en voor de aantrekkingskracht van de provincie. De zorgen om de achteruitgang van de biodiversiteit zijn ook in het Zeeuwse echter groot. De eerste Zeeuwse natuurrapportage 2019 heeft laten zien dat het gevoerde natuurbeleid effectief is, maar dat er meer nodig is om de biodiversiteit daadwerkelijk te herstellen en de instandhoudingsdoelen te realiseren. Ook het stikstofdossier heeft dat nog eens helder gemaakt. Als opvolging van de gezamenlijke notitie ‘Nederland Natuurpositief’ hebben provincies en Rijk aangekondigd te komen met het Programma Natuur om een stevige impuls te geven aan de natuur. Dat is op de eerste plaats nodig om tot een verbeterde doelrealisatie instandhoudingsdoelen VHR te komen en in te zetten op het versterken van de biodiversiteit. En op de tweede plaats is, in relatie tot de stikstofproblematiek, een goede staat van instandhouding natuur een economische noodzaak om ook in de toekomst ontwikkelingsruimte te houden. Met de brief over de lange termijn aanpak van stikstof heeft het Kabinet € 5 miljard voor de komende 10 jaar beschikbaar gesteld voor de stikstofaanpak, waarvan € 3 miljard voor het Programma Natuur. De komende periode zal dit programma uitgewerkt worden en ook voor onze provincie ingevuld worden.

Als onderdeel van de uitvoering van het klimaatakkoord wordt door provincies in samenwerking met het Rijk gewerkt aan de bossenstrategie. Deze zal vertaald worden in de Zeeuwse bosvisie en de komende jaren in uitvoering worden genomen. Zowel de transitieopgave naar een volhoudbare landbouw als de doelstellingen biodiversiteit en de uitvoering van het klimaatakkoord voor het landelijk gebied pakken we gezamenlijk als natuur en landbouw binnen dit programma op. Dit doen we niet alleen, maar in overleg met o.a. de landbouwsector, natuurorganisaties en ondernemers.

Het landelijk gebied is niet (meer) het exclusieve domein van landbouw en natuur. Steeds meer mensen, zowel bewoner als bezoekers, vinden of zoeken er ruimte om te recreëren, hun sport uit te oefenen of gewoon te genieten van het agrarische landschap, de aantrekkelijke dorpen en steden, de bijzondere natuur. Met de verwachte toeristische toename zal de druk op het landelijk gebied alleen maar toenemen. Als provincie zetten we in om de aantrekkelijkheid van het achterland te vergroten. We doen dit door het stimuleren van een toeristisch mobiliteitsnetwerk (wandel- en fietsknooppunten), aanleg van voorzieningen om natuur- en landschapswaarden zichtbaar en beleefbaar te maken, (natuur)gebieden nog toegankelijker te maken en aandacht te schenken aan de (ontstaans)geschiedenis van het landschap, waaronder de verkrijging van de Unesco-status Geopark. Hierbij zoeken we de raakvlakken met andere opgaven (cultuur, recreatie) en werken we aan wederzijdse versterking. We willen een grotere betrokkenheid van de maatschappij bij de natuur bereiken. Dit is ook één van de actiepunten uit het Natuurpact: op weg naar een natuurinclusieve maatschappij. Verschillende initiatieven binnen het programma raken dit doel al, onder andere natuurbeleving en toegankelijkheid van natuurgebieden. We nemen ons voor om de doelen hiervoor in 2021 meer te concretiseren.

Speerpunten

• Versterken inzet voor herstel biodiversiteit o.a. door het uitwerken en verder invullen van het landelijke Programma Natuur.

• Ondersteunen initiatieven die bijdragen aan de transitie naar een volhoudbare of meer natuurinclusieve landbouw en dit zo goed mogelijk koppelen aan de totstandkoming van de nieuwe periode Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. 

• Uitvoering geven aan de landelijke bossenstrategie en de Zeeuwse bosvisie.

• Eerste stap zetten in het concretiseren van doelen om te komen tot een natuurinclusieve samenleving.

Provinciale beleidskaders

Reguliere taken

  • Verstrekken subsidies voor natuurbeheer;
  •  Subsidieverlening aan Collectief Poldernatuur, die vergoedingen aan agrariërs uitkeert;
  •  Subsidieverlening aan de Faunabeheer Eenheid, die het Faunabeheerplan opstelt;
  •  Het (mede)opstellen van Natura 2000 beheerplannen;
  •  Het opstellen en periodiek evalueren van (uitvoerings)beleid Landelijk Gebied (Landbouw en Natuur);
  •  Natuurontwikkeling, totstandkoming Natuurwerk Zeeland;
  •  Vergunningverlening in het kader van wet Natuurbescherming voor gebiedsbescherming en soortenbescherming;
  •  Uitvoering van herstel- en instandhoudingsmaatregelen (o.a. PAS) in bestaande Natura 2000 gebieden en het Natuurnetwerk Zeeland;
  •  Subsidie verstrekken aan IVN/De Zeeuwse Natuur, Nationaal Park Oosterschelde, Stichting Het Zeeuwse Landschap, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en Terra Maris;
  •  Uitvoeren taak zelfrealisatie, verwerving en vervreemding van gronden en tijdelijk beheer van gronden in combinatie met landbouwkundige structuurverbetering;
  •  Monitoring en beoordeling van natuurkwaliteit;
  •  Rapportage aan de Staatssecretaris, de Tweede Kamer en Provinciale Staten via de jaarlijkse Voortgangsrapportage Natuur.

Maatschappelijk effect

Versterken van de biodiversiteit, het realiseren van een volhoudbare landbouw en een kwalitatief hoogwaardige voedselvoorziening, samen met andere partijen.

Doelstellingen

Natuurbeheer en natuurbescherming

Het beheer van natuur en landschap wordt gefaciliteerd, door eigenaren en beheerders van natuur- en beheergebieden de mogelijkheid te bieden gebruik te maken van het Subsidiestelsel Natuur en Landschapsbeheer (SNL).

Het gaat hierbij om natuurbeheer, agrarisch natuurbeheer, faunabeheer, exotenbestrijding en monitoring. De subsidie is een tegemoetkoming in de kosten die eigenaren en beheerders van natuur- en beheergebieden moeten maken om hun gebieden te ontwikkelen en/of in stand te kunnen houden. Ook de kosten voor het bestrijden van exoten en het verlenen van een tegemoetkomingen bij wildschade valt onder dit onderdeel.

Acties

Natuurherstel

Herstelmaatregelen worden uitgevoerd in bestaande natuurgebieden  waar een extra kwaliteitsimpuls noodzakelijk is voor het behalen van noodzakelijke natuurdoelen zoals natuur2000.

Natuurbeleving, verbreding en verbinding

Natuur en het landschap in Zeeland beter bekend en beleefbaar maken;
Zoeken van verbindingen tussen mens en natuur en het toewerken naar een natuur-inclusieve samenleving.

Acties

Een volhoudbare landbouw

Zeeland kent op de lange termijn een volhoudbare landbouw. 

Een sector die economisch gezond is en produceert in evenwicht met de natuurlijke omgeving. Hiervoor ondersteunen we ondernemers en organisaties die aan de slag willen met belangrijke thema’s als bodem, water, biodiversiteit, innovatie etc. Het POP programma is hiervoor een belangrijke financieringsbron.

Trendindicatoren

 

Trendindicatoren

2019

2020

2027

Natuurbeheer Aantal ha natuurareaal in beheer met contract

17.370

17.810

nvt

Living Planet Index *

6,4%

7,5%

nvt


* In 2019 is de Living Planet Index (LPI-index) op provinciaal niveau van CBS beschikbaar gekomen. De biodiversiteit is tov 1990 met 7,5% toegenomen. De LPI is echter een algemene index en er zijn grote verschillen binnen soortgroepen en tussen gebieden. Hiertoe komt elke 3 jaar een aparte rapportage voor naar PS om meer op detail te informeren.

 

Doelindicatoren

Doel

Indicator

Stand 2019

Streefwaarde 2020

Streefwaarde 2021

Einddoel

Volhoudbare landbouw

Aantal ondernemers betrokken bij  nieuwe kennistrajecten                             

0

100

200

 

Natuurontwikkeling

Aantal ha nog te realiseren nieuwe natuur

802 (1-1-2020)

725 (1-1 2021)

625 (1-1-2021)

0 (omvang is dan 5713 ha)

Natuurbescherming

Via de VRPZ geldt ruimtelijke bescherming via bestemmingsplannen

100%

100%

100%

100%

Natuurbescherming

Actuele natuurbeheerplannen voor alle Natura2000 gebieden

5

7

7

7

Natuurverbreding

Aantal kilometer wandelnetwerk

2100 km

2100 km

2100 km

2100 km

Natuurbeleving

Percentage toegankelijke beleefbare nieuwe natuur

>90%

Minimaal 90%

Minimaal 90%

Minimaal 90%

 

Wat mag het kosten

Bedragen x €1.000
Exploitatie B2021
Lasten
030101-Realisatie natuurnetwerk 3.579
030102-Natuurbeheer en natuurbescherming 15.103
030103-Natuurherstel 3.952
030105-Natuurbeleving: verbreding en verbinding 3.229
030106-Een volhoudbare landbouw 2.151
039999 Ambtelijke inzet 3.229
Totaal Lasten 31.243
Baten
030101-Realisatie natuurnetwerk 1.026
030102-Natuurbeheer en natuurbescherming 228
Totaal Baten 1.254
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -29.990
Onttrekkingen
980399 Bestemmingsreserves-Pr.3 3.147