Uitgaven

10,1%

€ -30.157

x € 1.000
10,1% Complete

Inkomsten

2,06%

€ 6.563

x € 1.000
2,06% Complete

Saldo

117,27%

€ -23.595

x € 1.000

4. Programma Regionale economie

Uitgaven

10,1%

€ -30.157

x € 1.000
10,1% Complete

Inkomsten

2,06%

€ 6.563

x € 1.000
2,06% Complete

Saldo

117,27%

€ -23.595

x € 1.000
Inhoud

Inleiding en ontwikkelingen

Bij het aangaan van het jaarplan 2020 heeft Zeeland prioriteiten bepaald voor het Programma Regionale Economie. Terwijl op korte termijn goed op macro-economische parameters (zoals bruto regionaal product, werkloosheidscijfer, inkomen per hoofd van de bevolking en toegevoegde waarde) werd gescoord stond Zeeland voor grote uitdagingen voor de lange termijn, b.v. op het gebied van de arbeidsmarkt. Dit heeft geresulteerd in concrete acties in het jaarplan 2020, waarbij de volgende specifiek opvielen:
- behoefte aan duizenden arbeidskrachten; het herpositioneren van het Zeeuwse imago zodat mensen Zeeland meer en eerder gaan overwegen als plek om te leven, te werken en te studeren.
- investeringen in innovatie en R&D; innovatiekracht van bedrijven is belangrijk voor de concurrentiekracht van Zeeland. Een gezonde economie behoeft een passende onderwijs-, kennis-, en onderzoekinfrastructuur, en de beschikbaarheid van goed personeel en goede ondernemers.
- Inzet van het brede instrumentarium van subsidies (Europees, nationaal en provinciaal) en revolverende financiering.
Gedurende 2020 is de wereld sterk veranderd. Alle acties die zijn benoemd vanuit het jaarplan 2020 zijn inmiddels in de context van de coronaontwikkelingen geplaatst. Dit geldt op alle gebieden van de samenleving, maar zeker ook op het gebied van de Regionale economie. Een deel van de in het jaarplan 2020 benoemde acties heeft doorgang gevonden, een deel heeft niet of gedeeltelijk doorgang gehad. Voor alle acties geldt echter dat e.e.a. in de context van het coronaherstel geplaatst.

Direct nadat de Coronacrisis zich in maart aandiende is de Bestuurlijke Taakgroep Economie ingesteld: bestaande uit Provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, Impuls Zeeland, VNO-NCW, Economic Board Zeeland, Arbeidsmarktregio Zeeland, UWV, VeiligheidsRegio Zeeland en ZLTO. Deze heeft zich gericht op het ondersteunen van het Zeeuwse MKB tijdens coronacrisis, het signaleren van knelpunten en lobby richting Den Haag, Zeeuwse afstemming en goed informeren van ondernemers over alle regelingen o.a. via de coronamonitor. Er is ivm extra steunmaatregelen voor Zeeland 2 mln beschikbaar gesteld. Vanuit de provincie is ingezet op facilitering van:
- SOS-programma (Dockwize) om Zeeuwse horeca te helpen met expertteams
- Zeeland Financial Matching: voucherregeling uitgebreid
- Extra maatregelen Toerisme (voucherregeling planvorming), Cultuur Stimuleringsfonds
- Daarnaast: Impuls: COL faciliteit: (overbruggingskrediet)
- MKB Deal Digitaal Doen (versterken digitalisering voor het Zeeuwse MKB)
- Arbeidsmarkt: Samen met Arbeidsmarktregio een plan van aanpak heroriëntatie opgesteld/ uitvoering geven aan maatregelen zoals herscholing, werk-werk-trajecten
- Zeeuwse Coronamonitor: updates, nieuwsbrieven, gesprekken met Zeeuwse banken
- Nauwe afstemming met Rijk en IPO inzake knelpunten van bestaande regelingen en overleg i.v.m. mogelijke aanvullende instrumenten.
- Tevens is ingezet op de samenwerking in IPO verband en met de VNG wat geleid heeft tot het opstellen van het IPO Herstelplan met een dynamische uitvoeringsagenda gericht op: Ontwikkelkracht en Innovatie, Human Capital en Gebiedsontwikkeling.

Europa
Met het akkoord eind december 2020 over het Europese Meerjarig Financieel Kader en Next Generation EU, met extra budget vanwege de Coronacrisis, kan Zeeland rekenen op extra middelen uit Europa. Centraal hierbij staan de bijdragen aan de maatschappelijke opgaven via 5 transities: energie, klimaat, grondstoffen/circulair, agro/voedsel en gezondheid. Deze sluiten naadloos aan aan de Zeeuwse opgaven.
Concreet gaat het om versterking van het innovatie systeem, economische structuur-versterking met vergroening en digitalisering, ook gericht op de zwaar getroffen sectoren. Er is bereikt dat we uit het React EU-programma € 9 miljoen extra ontvangen, dat voorjaar 2021 al geïnvesteerd wordt in Zeeuwse projecten o.a. voor de zwaar getrokken sectoren als toerisme, cultuur en detailhandel gericht op duurzame activiteiten. Zo komen we samen sterker uit de crisis. Daarnaast heeft Zeeland, dankzij actieve lobby en samenwerking met bedrijfsleven, ook aanspraak kunnen maken op het Just Transition Fund (JTF), dat onderdeel vormt van de Europese Green Deal. Ruim € 58 miljoen komt er voor Zeeland extra beschikbaar om onze industrie en arbeidsmarkt versneld van fossiel naar klimaatneutraal te ontwikkelen . Dit programma is nog in de ontwerpfase en daar schrijven we actief aan mee. Per saldo is er nu al een impuls van € 67,5 miljoen extra uit Europa voor Zeeuwse investeringen beschikbaar.

Compensatiepakket Wind in de Zeilen
Met de in juli 2020 afgesloten bestuursovereenkomst tussen het Rijk, Provincie, Waterschap en de gemeente Vlissingen, is het startschot gegeven aan de uitvoering en realisatie van het compensatiepakket 'Wind in de zeilen’. Het compensatiepakket bevat twaalf fiches, waar op verschillende (economische)aandachtsgebieden grote projecten worden uitgevoerd.
Het Rijk heeft een onafhankelijk uitvoeringsregisseur aangesteld, in de persoon van Siebe Riedstra. Hij moet knelpunten in de uitvoering oplossen, draagvlak creëren en waar nodig aanjagen of ingrijpen.
Voor een overzicht van de fiches/maatregelen wordt gemakshalve verwezen naar de bijlage van het rapport Wind in de Zeilen. Zie: https://www.zeeland.nl/compensatie-marinierskazerne

Speerpunten

Hoofd speerpunt voor de regionale Economie over 2020, maar ook voor de toekomst, is Corona-herstel. Daarnaast was het niet doorgaan van de Marinierskazerne van invloed op de speerpunten in 2020. Met het programma Regionale Economie hebben we ons in 2020 gericht op de volgende speerpunten :

  • Samen met publieke en private partners (ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden) te zorgen dat de arbeidsmarkt voldoende goed gekwalificeerde arbeidskrachten biedt om te voldoen aan de vraag van de Zeeuwse werkgevers;
  • Het fasegewijs realiseren van de Bèta Campus Zeeland rondom de thema’s water, energie, biobased/food;
  • De Onderwijs- en kennisinfrastructuur op het gewenste niveau te houden;
  • Het realiseren en versterken van Kennis- en Innovatienetwerken binnen iedere Zeeuwse economische sector;
  • Concurrentiepositie te verbeteren en werkgelegenheid te behouden en door in te zetten op innovatie in brede zin, in de foodsector,  kennisontwikkeling, samenwerkingsverbanden en gerichte lobby;
  • Uitvoering geven aan de calls van de Europese programma’s OP Zuid, POP 3, Interreg Vlaanderen-Nederland en Twee Zeeën en Interreg B en C: maximaal benutten voor Zeeland;
  • Voorbereiding en inzet Zeeland voor Toekomstig Cohesiebeleid na 2020 (samenwerking in Zuid-verband, IPO, met Vlaanderen);
  • Verschillende organisaties te ondersteunen die onderdeel uitmaken van de economische basisinfrastructuur, zoals NV Economische Impuls Zeeland, het Delta Region Network, het Roosevelt Institute for American Studies en Dockwize, Economic Board Zeeland;
  • Het verstevigen en uitbouwen van het regionale innovatie-ecosysteem en uitvoering geven aan het Investeringsfonds Zeeland BV;
  • Het versterken van het imago van Zeeland als regio om te leven en te werken en het behouden van het sterke imago als toeristische bestemming;

Reguliere taken

De Provincie zet zich in voor een sterke regionale economie en duurzame economische groei. Om dit te bereiken werkt de Provincie aan het vestigingsklimaat voor bedrijven en werknemers.
Een sterke regionale economie kan niet zonder kennis en innovatie. De Provincie zorgt daarom voor goede randvoorwaarden en samenwerking met onderwijs- en onderzoeksinstellingen.

Beleidskader

Investeringsprogramma Zeeland in Stroomversnelling 1.0

Het Rijk heeft in 2018 € 25 miljoen toegekend aan het investeringsprogramma “Zeeland in
Stroomversnelling” voor de versterking van de economische structuur in Zeeland door middel
van de uitvoering van zes projecten:
1. Oprichting van het Investeringsfonds Zeeland
2. Subsidieregeling “Zeeland in Stroomversnelling (aanjaaggelden gezamenlijk met de
Zeeuwse gemeenten)
3. Joint-Research centre
4. Centre of expertise Water en Energie en het MBO Deltalab
5. Tidal Technology Center Grevelingendam
6. SDR (Industriële infrastructuur)
In 2020 is uitvoering gegeven aan de subsidieregeling Zeeland in Stroomversnelling. Voor de
situatie bij Tidal Technology Center is in 2020 ingezet op een oplossing voor de situatie in dit
project. Hierdoor hebben we het project nog niet kunnen afronden.

Regio Deal Zeeland: Zeeland in stroomversnelling 2.0

Investeren in een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat

Met het Rijk is in 2018 de Regio Deal Zeeland ondertekend. Vanuit het Rijk wordt € 35 miljoen ontvangen voor de uitvoering van 13 projecten. Alle projecten waren in 2020 in uitvoering. Een aantal projecten had hierbij last van de corona-maatregelen. Hierdoor is enig vertraging opgetreden. Dit betreft de projecten subsidieregeling Zeeland in Stroomversnelling, Provinciale Impuls Wonen, Smart Mobility, Aanvalsplan arbeidsmarktregio en Central Gate. De overige projecten lopen op schema, waarbij in 2021 de projecten Samenwerking in de Groene Delta, Bevrijdingsmuseum en Innovatieve polystyreen-schuim recycling worden afgerond.

Maatschappelijk effect

De Provincie Zeeland zet in op versterking van de Zeeuwse economie. Concreet betekent dit versterken van de innovatiekracht van het Zeeuwse bedrijfsleven, en het verhogen van het Bruto Regionaal Product.
Tevens voldoende werkgelegenheid én voldoende arbeidsaanbod op alle niveaus (van laaggeschoold tot wetenschappelijk) en de groei van de regionale innovatiekracht met focus op de Zeeuwse economische sectoren.
Een sterk imago van Zeeland zodat mensen hier graag komen leven, werken en ondernemen en hun vrije tijd in Zeeland willen doorbrengen.

Doelstellingen

Concurrentiepositie Food

a. Eind 2020 is de concurrentiepositie food verbeterd.
b. Eind 2020 is de werkgelegenheid in de Zeeuwse sectoren food (landbouw en visserij) behouden.

*acties met betrekking tot ‘landbouw ‘zijn opgenomen in programma natuur en platteland.

G

In 2020 hebben we zowel financieel als inhoudelijk een bijdrage geleverd aan een groot aantal initiatieven die de concurrentiepositie van de Zeeuwse Food-sector dienen te versterken. Dit betreft onder meer de uitvoering van het Plan van Aanpak Oesterproblematiek, Mosselkweek Voordelta, Ontwikkeling Grevelingenvisserij, diverse initiatieven op gebied van zeewierkweek, verschillende activiteiten op het gebied van eiwittransitie en korte ketens (o.a. opzetten van een Zeeuws Proteïne Cluster met de gehele keten en het verbeteren van de consumentenbenadering via horeca). Tevens zijn diverse food-projecten ondersteund via de subsidieregelingen van Zeeland in Stroomversnelling (o.a. Ketensamenwerking Kombucha en Zeeuwsche Smaakmakers).

Acties

Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers

Eind 2020 heeft behoud van werkgelegenheid en behoud van bedrijven plaatsgevonden.

Eind 2020 is de economische structuur t.b.v. acquisitie en regionale samenwerking verbeterd tbv versterken innovatiekracht.

 

O

Aantal nieuwe/behouden arbeidsplaatsen: 134
Aantal vestigers/uitbreiders/behoud: 3

Het zal niet verbazen dat het aantal projecten lager ligt dan voorgaande jaren. Vanwege de Corona pandemie worden nieuwe projecten in veel gevallen opgeschort vanwege de heersende onzekerheid. Lopende projecten worden qua beslissingstermijn vertraagd. Dit heeft een negatief effect op de aantallen. Landelijk zien we qua projecten een daling van 35-40% bij de NFIA over het hele jaar 2020. De pijplijn voor Invest in Zeeland is nog steeds redelijk gevuld en hier zitten interessante partijen tussen die het ecosysteem van Zeeland kunnen versterken.

Innovatie -infrastructuur en - fondsen

Eind 2020 zijn er nieuwe innovaties gerealiseerd en is vergroting van de concurrentiekracht van bedrijven in Zeeland tot stand gekomen.

G

Impuls heeft vanuit de innovatiefondsen (o.a. Innogo!/ZPF) in 2020 13  innovatieve Zeeuwse MKB bedrijven financieel ondersteund (leningen, achtergestelde leningen en aandelenparticipaties) voor een totaalbedrag van € 4.645.000.  

Voorts hebben 15 bedrijven in 2020 een beroep gedaan op de Corona Overbruggingslening (COL) voor een totaalbedrag van € 3.758.375. De regeling wordt door Impuls/Investeringsfonds Zeeland uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

 

Arbeidsmarkt

Realiseren van een duurzame, gezonde  arbeidsmarkt met  voldoende goed gekwalificeerde arbeidskrachten om te voldoen aan de vraag van de Zeeuwse werkgevers (door ontwikkelen Aanvalsplan Arbeidsmarkt) 

Het Aanvalsplan Arbeidsmarkt zet in op vier sporen:

  1. Iedereen doet mee (niet werkende Zeeuwen, < HBO).
  2. Concrete arbeidsmarkt casuïstiek wordt geagendeerd en opgepakt door het triple helix arbeidsmarkt samenwerkingsverband.
  3. Plaatsen van mensen van buiten Zeeland op Zeeuwse vacatures.
  4. Data gedreven aanpak: realiseren van een gezamenlijke, sterke, ondersteunende digitale structuur.

De opgaven/acties binnen het aanvalsplan arbeidsmarkt worden wisselend geregisseerd en/of gerealiseerd door de (per casus meest betrokken) triple helix partijen.

O

Lopende, constructieve, samenwerking triple helix partners rondom Zeeuwse arbeidsmarkt, zowel op niveau activiteiten als op niveau gestructureerde werkwijze. De impact van corona op de arbeidsmarkt was in 2020 een terugkerend agendapunt in de twee wekelijkse afstemmingsoverleggen (concrete activiteiten in dit kader: corona pagina; monitor impact corona op de Zeeuwse arbeidsmarkt; komen tot gezamenlijke opdrachten kwartiermaker leven lang ontwikkelen en kwartiermaker Zeeuws mobiliteitscentrum; komen tot eenduidige gezamenlijke arbeidsmarkt informatie t.b.v. de bij de Zeeuwse arbeidsmarkt betrokken partijen).  

Campus Zeeland

Versterken en innoveren van de Zeeuwse economische sectoren door deze te verbinden aan onderwijs- en onderzoek, regionaal, met verbinding nationaal en internationaal.

De doelstelling van Campus Zeeland wordt gerealiseerd langs drie pijlers:

  1. Gefaseerde realisatie van Bèta Campus Zeeland, met het Joint Research Center, de nieuwe opleidingen en onderzoekstrajecten binnen HZ/UAS en UCR (UCR Engineering & Innovation)  en het Samenwerkingsplatform Deltavraagstukken Vlaanderen/Nederland  Focus op de speerpunten Water, Energie en Biobased/Food.
  2. Versterken van (economische) netwerken, programma’s en projecten in Zeeland via de kennis-en innovatienetwerken
  3. In stand houden en versterken van het onderwijs en onderzoek in Zeeland van PO - WO
O

Lopende, constructieve, samenwerking triple helix partners rondom Zeeuwse de Zeeuwse onderwijs- en onderzoeksinfrastructuur ter versterking van de Zeeuwse economie, -leefbaarheid  en het vestigingsniveau met focus op de ambities binnen de drie pijlers van Campus Zeeland. In 2020 is gestart om, samen met de triple helix partners, invulling te geven aan de doorontwikkeling van Campus Zeeland zowel op ambitie als op de positionering van Campus Zeeland in de Zeeuwse infrastructuur. 

Zichtbaar Zeeland (uitvoering)

De actuele maatschappelijke opgave is het herpositioneren van het Zeeuwse imago zodat mensen Zeeland meer en eerder gaan overwegen als plek om te leven, te werken en te studeren. Deze focus komt voort uit de krapte op de Zeeuwse arbeidsmarkt. Om alle vacatures vervuld te krijgen moeten er meer mensen van buiten Zeeland aangetrokken worden. Die mensen bereik je voornamelijk digitaal en je kan ze alleen overtuigen om voor Zeeland te kiezen als ze een positief beeld hebben van Zeeland. Dit vraagt om een goede en effectieve digitale aanpak vanuit een goed uitgeruste uitvoeringsorganisatie.

G

In 2020 is, in afwachting van de oprichting van een marketingorganisatie, de regiomarketing voor wonen/werken/studeren wederom uitgevoerd door de provincie Zeeland. Hierbij is gebruik gemaakt van het digitale platform www.zeelandlandinzee.nl (inmiddels www.zeeland.com). Door Covid19 konden marketingactiviteiten rondom evenementen niet doorgaan, maar de overschakeling naar een vrijwel gehele digitale aanpak is goed verlopen. Het aantal bezoekers op de website en volgers op social media zijn flink gestegen en in het kader van de regiodeal is samen met verschillende zorginstellingen gewerkt aan het voeren van (digitale) campagnes voor het aantrekken van hoogopgeleid personeel voor zorg en welzijn. 

Trendindicatoren

Trendindicatoren

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Beroepsbevolking

195.000

195.000

192.000

197.000

197.000*

197.000*

Saldo in- en uitgaande pendel

-18.000

-16.900

-16.900*

-16.900*

-16.900*

-16.900*

Hoog opgeleide beroepsbevolking

48.000

48.000

52.000

54.000

52.000*

52.000*

Spanningsindicator vraag/aanbod arbeidsmarkt

0,92

1,29

1,62

2,39

3,58

2,12

Huishoudensinkomen

38.000

40.100

41.200

41.600

41.600*

 41.600*

* voor dit jaar is het meest recente cijfer gebruikt dat beschikbaar is.

Doelindicatoren

Doelindicatoren

Stand 2018

Stand 2020

Streefwaarde 2020

Einddoel

Werkloosheid

3%

3%

3%

3%

Werkgelegenheid

180.000

184.000
(2019)

181.800

185.000

Werkgelegenheid groei in %

1%

2,2%

0,5%

0,5% per jaar

Bruto Regionaal Product

€ 13.093.000.000

14.391.000.000
(2019)

€ 13.488.000.000

1,5% per jaar

Bruto Regionaal Product groei in %

2,3%

0,7% (2019)

1,5%

1,5% per jaar

Innovatie Index

0,47

0,42
(2019)

0,48

0,500

Nieuwe arbeidsplaatsen via Impuls

453

134

200

200 per jaar

Nieuwe bedrijfsvestigingen via Impuls

7

3

8

8 per jaar

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2020 Wijzigingen 2020 Begroting 2020 NW Rekening 2020 Restant
Lasten
040101 Arbeidsmarkt 311 1.063 1.374 684 -690
040102 Concurrentiepositie food 1.535 695 2.230 1.971 -259
040103 Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers 3.047 603 3.650 3.564 -86
040104 Campus Zeeland 1 6.322 6.323 5.756 -567
040105 Innovatie-infrastructuur en -fondsen 2.481 2.816 5.297 5.189 -108
040106 Zichtbaar Zeeland uitvoering 2.610 -373 2.236 2.204 -33
049999 Ambtelijke inzet 4.345 67 4.412 4.355 -57
Totaal Lasten 14.329 11.193 25.522 23.722 -1.800
Baten
040101 Arbeidsmarkt 0 0 0 0 0
040102 Concurrentiepositie food 20 0 20 131 111
040103 Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers 138 237 376 443 67
040104 Campus Zeeland 0 0 0 10 10
040105 Innovatie-infrastructuur en -fondsen 150 380 530 1.445 915
040106 Zichtbaar Zeeland uitvoering 0 0 0 0 0
Totaal Baten 308 617 926 2.029 1.104
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -14.021 -10.576 -24.596 -21.693 2.903
Onttrekkingen
980499 Bestemmingsreserves-Pr.4 -903 5.437 4.534 4.534 0
Toevoegingen
980499 Bestemmingsreserves-Pr.4 500 5.935 6.435 6.435 0
Mutaties reserves -1.403 -499 -1.901 -1.901 0
Publicatiedatum: 22-04-2021

Inhoud