Uitgaven

8,53%

€ 26.430

x € 1.000
8,53% Complete

Inkomsten

1,44%

€ 4.655

x € 1.000
1,44% Complete

Saldo

164,95%

€ -21.775

x € 1.000

4. Programma Ondernemend Zeeland

Uitgaven

8,53%

€ 26.430

x € 1.000
8,53% Complete

Inkomsten

1,44%

€ 4.655

x € 1.000
1,44% Complete

Saldo

164,95%

€ -21.775

x € 1.000

Inleiding en ontwikkelingen

Zeeland scoort nu en voor de korte termijn goed op macro-economische parameters (zoals bruto regionaal product, werkloosheidscijfer, inkomen per hoofd van de bevolking en toegevoegde waarde). Tegelijkertijd staat Zeeland voor grote uitdagingen op het gebied van de arbeidsmarkt. Bij de Zeeuwse bedrijven is de komende jaren behoefte aan duizenden arbeidskrachten. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt vraagt het flinke inspanningen om daarin te voorzien. Hierbij zal niet alleen het arbeidspotentieel binnen Zeeland beter benut moeten worden, maar zal ook een flinke inspanning geleverd moeten worden om mensen van buiten Zeeland aan te trekken. De actuele maatschappelijke opgave is het herpositioneren van het Zeeuwse imago zodat mensen Zeeland meer en eerder gaan overwegen als plek om te leven, te werken en te studeren.

Zeeland heeft een goed klimaat voor ondernemers die met vindingrijkheid en durf innovaties omzetten in concrete producten of diensten. Tegelijk blijkt ook dat investeringen in innovatie en R&D achterblijven bij de rest van Nederland. De innovatiekracht van bedrijven is belangrijk voor de concurrentiekracht van Zeeland. De innovatiekracht van Zeeland moet verder versterkt worden. Belangrijk omdat we op deze wijze de innovatiekracht van de Zeeuwse topsectoren ook gebruiken om grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zo sluiten we aan bij het (missiegedreven) Rijksbeleid. Een gezonde economie behoeft een passende onderwijs-, kennis-, en onderzoekinfrastructuur, en de beschikbaarheid van goed personeel en goede ondernemers.

Om innovatie te stimuleren is een breed instrumentarium nodig van subsidies (Europees, nationaal en provinciaal) en revolverende financiering. Via Impuls Zeeland helpen we startende en innoverende bedrijven in verschillende sectoren. We werken samen met de sector en kennisinstellingen aan de Foodagenda en de Visserij-agenda om het ondernemerschap op het gebied van landbouw en visserij te versterken en te ondersteunen met actieve lobby bij Rijk en Europa. Tenslotte gebruiken we ons partnerschap bij verschillende Europese subsidieprogramma’s (OP zuid, POP 3, en diverse Interreg-programma’s) om innovatieve projecten in Zeeland te realiseren.

Speerpunten

Het versterken van de regionale economie doen we door:

  • Samen met publieke en private partners (ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden) te zorgen dat de arbeidsmarkt voldoende goed gekwalificeerde arbeidskrachten biedt om te voldoen aan de vraag van de Zeeuwse werkgevers;
  • Het fasegewijs realiseren van de Bèta Campus Zeeland rondom de thema’s water, energie, biobased/food;
  • De Onderwijs- en kennisinfrastructuur op het gewenste niveau te houden;
  • Het realiseren en versterken van Kennis- en Innovatienetwerken binnen iedere Zeeuwse economische sector;
  • Concurrentiepositie te verbeteren en werkgelegenheid te behouden en door in te zetten op innovatie in brede zin, in de foodsector,  kennisontwikkeling, samenwerkingsverbanden en gerichte lobby;
  • Uitvoering te geven aan de calls van de Europese programma’s OP Zuid, POP 3, Interreg Vlaanderen-Nederland en Twee Zeeën en Interreg B en C: maximaal benutten voor Zeeland;
  • Voorbereiding en inzet Zeeland voor Toekomstig Cohesiebeleid na 2020 (samenwerking in Zuid-verband, IPO, met Vlaanderen);
  • Verschillende organisaties te ondersteunen die onderdeel uitmaken van de economische basisinfrastructuur, zoals NV Economische Impuls Zeeland, het Delta Region Network, het Roosevelt Institute for American Studies, Dockwize, Economic Board Zeeland;
  • Het verstevigen en uitbouwen van het regionale innovatie-ecosysteem en uitvoering te geven aan het Investeringsfonds Zeeland BV;
  • Het versterken van het imago van Zeeland als regio om te leven en te werken en het behouden van het sterke imago als toeristische bestemming;

Reguliere taken

De Provincie zet zich in voor een sterke regionale economie en duurzame economische groei. Om dit te bereiken werkt de Provincie aan het vestigingsklimaat voor bedrijven en werknemers. Een sterke regionale economie kan niet zonder kennis en innovatie. De Provincie zorgt daarom voor goede randvoorwaarden en samenwerking met onderwijs- en onderzoeksinstellingen.

Investeringsprogramma Zeeland in Stroomversnelling 1.0

Het Rijk heeft in 2017 € 25 miljoen toegekend aan het investeringsprogramma “Zeeland in stroomversnelling” voor de versterking van de economische structuur in Zeeland door middel van de uitvoering van zes projecten.  Van dit programma waren er begin 2021 nog drie projecten in uitvoering. De middelen voor de subsidieregeling Zeeland in Stroomversnelling (aanjaaggelden) zijn inmiddels volledig besteed, deze regeling wordt nu voortgezet vanuit de middelen vanuit de Regio Deal Zeeland. Het Joint Research Center is in aanbouw. In 2021 is het hoogste punt bereikt. Verwachting is dat in 2022 de eerste opleidingen starten aldaar. Helaas is in 2021 definitief een einde gekomen aan het project Tidal Technology Center.

Regio Deal Zeeland: Zeeland in stroomversnelling 2.0

Investeren in een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat.

Op 6 juli 2018 heeft de Provincie Zeeland de Regio Deal Zeeland ondertekend met het Rijk als onderdeel van het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst. Hiermee stelt het Rijk € 35 miljoen beschikbaar voor het verbeteren van het Zeeuws Leef- en vestigingsklimaat. Het investeringsprogramma bouwt voort op het advies van de commissie Structuurversterking en werkgelegenheid (Balkenende) en het Investeringsprogramma ZiS 1.0 en bestaat uit dertien projecten, onderverdeeld naar de ‘pijlers’ Kennis en innovatie, Leefbaarheid en Voorzieningen bedrijven. De regio is verantwoordelijk voor eenzelfde bedrag aan cofinanciering. Voor de uitvoering van het investeringsprogramma heeft de Provincie Zeeland, op basis van de voortgang van de projecten, tot nu toe € 31,5 mln. ontvangen.

Voor de realisatie van dit programma is een regio deal gesloten met het rijk. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan 13 projecten. Een groot deel van de projecten is in uitvoering. Twee projecten zijn afgerond in 2021. Dit betreffen de versterking van het groen onderwijs en het Bevrijdingsmuseum. Tot en met 2021 is circa € 31,5 miljoen van de regio deal besteed. In de komende periode worden de overige projecten gerealiseerd. De regio deal heeft een looptijd tot en met eind 2023.

Maatschappelijk effect

De Provincie Zeeland zet in op versterking van de Zeeuwse economie. Concreet betekent dit versterken van de innovatiekracht van het Zeeuwse bedrijfsleven, en het verhogen van het Bruto Regionaal Product. Tevens voldoende werkgelegenheid én voldoende arbeidsaanbod op alle niveaus (van laaggeschoold tot wetenschappelijk) en de groei van de regionale innovatiekracht met focus op de Zeeuwse economische sectoren. Een sterk imago van Zeeland zodat mensen hier graag komen leven, werken en ondernemen en hun vrije tijd in Zeeland willen doorbrengen. Inzet op postcorona maatregelen om negatieve effecten voor MKB te beperken.

Doelenboom

Doelstelling

Concurrentiepositie logistiek

De ingezette koers van 2020 wordt in 2021 verder vormgegeven. In 2021 ligt een belangrijke prioriteit op de invulling van de energietransitie in de logistieke sector. Bedrijven en overheden worden begeleid bij dit proces. De provincie informeert deze partijen en werkt binnen Zeeland Connect (triple helixplatform) samen bij het uitvoeringsprogramma "zero emissie logistiek" van OP-Zuid. Ook wordt binnen dit K&I netwerk samengewerkt om  bij het werkprogramma "living lab autonoom transport Zeeland".  Beide projecten  zijn van groot belang voor het behoud van de logistieke sector in Zeeland. Nieuwe actieplannen met betrekking tot modal shift en digitalisering robotisering zijn in ontwikkeling.  In 2021 wordt met  belangrijke spelers in  de maintenance sector van de procesindustrie en de sector wind op zee meerdere activiteiten ontwikkeld om cross overs mogelijk te maken. De vestiging van het Fieldlab Zephyros (maintenance wind op zee) wordt verder vorm gegeven.  

G

De provincie informeert deze partijen en werkt binnen Zeeland Connect (triple helixplatform) samen bij het uitvoeringsprogramma "zero emissie logistiek" van OP-Zuid. Ook wordt binnen dit K&I netwerk samengewerkt om  bij het werkprogramma "living lab autonoom transport Zeeland".  Beide projecten  zijn van groot belang voor het behoud van de logistieke sector in Zeeland. Nieuwe actieplannen met betrekking tot modal shift en digitalisering robotisering zijn in ontwikkeling.  In 2021 zijn met  belangrijke spelers in  de maintenance sector van de procesindustrie en de sector wind op zee meerdere activiteiten ontwikkeld om cross overs mogelijk te maken. De vestiging van het Fieldlab Zephyros (maintenance wind op zee) wordt verder vorm gegeven.  

Acties

Arbeidsmarkt

De Zeeuwse arbeidsmarkt is duurzamer en gezonder geworden, met een betere aansluiting tussen aanbod van arbeidskrachten en vraag daarnaar van Zeeuwse werkgevers. Hiertoe wordt het Aanvalsplan Arbeidsmarkt ontwikkeld en uitgevoerd in samenwerking met de triple-helix-partijen.

G

De activiteiten die door de -bij de Zeeuwse arbeidsmarkt betrokken- partijen in gezamenlijkheid vanuit het Aanvalsplan Arbeidsmarkt zijn opgepakt,waaronder de genoemde acties:

  • ontwikkelen en verbeteren van de methodiek en instrumentarium dienstverlening aan onderbenut arbeidspotentieel;
  • het ontwikkelen van een tool: werving, selectie en plaatsing op basis van competenties;
  • het opzetten van een toolbox voor werkgevers;
  • het komen tot een soepele grensoverschrijdende arbeidsmarkt Zeeland – Vlaanderen;
  • het opzetten van een warme ontvangst van arbeidsmigranten uit binnen- en buitenland;
  • het ontwikkelen van een gestructureerde aanpak gericht op het binden van jongeren aan de Zeeuwse arbeidsmarkt;
  • het aantrekken, scholen en trainen van kandidaten voor Zeeuwse sectoren 

hebben een bijdrage geleverd aan het verduurzamen van de werking van de Zeeuwse arbeidsmarkt en het voorzien van Zeeuwse werkgevers aan passend personeel. De grote (toenemende) krapte op de arbeidsmarkt vraagt een blijvende inzet van betrokken partijen.

Acties

Concurrentiepositie Food

a. Eind 2021 is de concurrentiepositie food verbeterd.
b. Eind 2021 is de werkgelegenheid in de Zeeuwse sectoren food (landbouw en visserij) behouden.

*acties met betrekking tot ‘landbouw ‘zijn opgenomen in programma natuur en platteland.

G

Het Zeeuwse Foodcluster vormt een wezenlijk onderdeel van de Zeeuwse economie. De pandemie heeft weliswaar negatieve gevolgen voor (een deel van) het cluster, maar er zijn geen signalen dat zich significante wijzigingen ten aanzien van de werkgelegenheid voordoen.  

Acties

Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers

Eind 2021 heeft behoud van werkgelegenheid en behoud van bedrijven plaatsgevonden.

Eind 2021 is de economische structuur t.b.v. acquisitie en regionale samenwerking verbeterd ten behoeve van versterken innovatiekracht.

G

Aantal nieuwe/behouden arbeidsplaatsen: 190
Aantal vestigers/uitbreiders/behoud: 5

Toelichting:
Corona heeft ook in 2021 helaas nog een prominente rol gespeeld maar er kwam wel meer ruimte voor nieuwe projecten. Nog niet in het gewenste tempo, maar in de laatste maanden van 2021 is het aantal potentiële projecten stap voor stap toegenomen. De acquisitiestrategie van Invest in Zeeland is daarbij meer gericht op “volume to value” met bedrijven die zich richten op vernieuwende, duurzame technologie of industrie, en een aanvulling zijn op het ecosysteem in Zeeland. 

Acties

Campus Zeeland

De Zeeuwse economie is op termijn versterkt en innovatiever geworden, door realisatie van Bèta Campus Zeeland, (economische) kennis- en innovatienetwerken, programma’s en projecten, en door behoud en versterking van onderwijs en onderzoek van PO - WO in Zeeland.


Bèta Campus Zeeland wordt in fases gerealiseerd, samen met het Joint Research Center, de nieuwe opleidingen en onderzoekstrajecten binnen HZ/UAS en UCR (UCR Engineering & Innovation), het Delta Kenniscentrum en de samenwerking met UGent rondom Deltavraagstukken Vlaanderen/Nederland. Focus op de speerpunten Water, Energie en Biobased/Food.

O

De activiteiten die door de bij Campus Zeeland betrokken partijen in gezamenlijkheid zijn opgepakt (waaronder de genoemde acties: fasegewijze ontwikkeling Bèta Campus Zeeland samen met het Joint Research Center, de nieuwe opleidingen en onderzoekstrajecten binnen HZ/UAS en UCR, het Delta Kenniscentrum en de samenwerking met UGent rondom Deltavraagstukken Vlaanderen/Nederland; het opzetten/versterken van Kennis- en Innovatienetwerken binnen de Zeeuwse economische speerpuntsectoren en het versterken van de Zeeuwse onderwijs-onderzoeksinfrastructuuur van MBO - WO) hebben een bijdrage geleverd aan de innovatie en versterking van de Zeeuwse economie. 

Acties

Innovatie infrastructuur en - fondsen

Eind 2021 zijn er nieuwe innovaties gerealiseerd en is vergroting van de concurrentiekracht van bedrijven in Zeeland tot stand gekomen.

In het kader van 'Wind in de zeilen' vergroot het Rijk haar inbreng in het Investeringsfonds Zeeland (AGIO-storting), waardoor het investeringsvermogen wordt vergroot. De totale omvang van de storting bedraagt  - vanaf 2021 -  € 20 miljoen.  

G

In het kader van 'Wind in de zeilen' vergroot het Rijk haar inbreng in het Investeringsfonds Zeeland (AGIO-storting), waardoor het investeringsvermogen wordt vergroot. De totale omvang van de storting bedraagt  € 20 miljoen.  Stortingen verlopen conform schema. 

Acties

Zichtbaar Zeeland uitvoering

Het herpositioneren van het Zeeuwse imago zodat mensen Zeeland meer en eerder gaan overwegen als plek om te recreëren, verblijven, leven, werken en studeren is nog steeds een belangrijke opgave. Een sterker Zeeuws imago helpt bij het aantrekken van toeristen, arbeidskrachten, inwoners en nieuwe bedrijven. De nieuwe marketingorganisatie die begin 2021 wordt opgericht gaat zich richten op het versterken van het Zeeuwse imago door alle onderdelen in samenhang te organiseren waarbij effectiviteit en efficiëntie voorop staan. Dit doen ze vanuit een gemeenschappelijke basis (merk- en marketingstrategie etc.) en een samenhangende visie op het toepassen van technologie en het gebruik van data. In de nieuwe marketingorganisatie worden de huidige werkzaamheden van VVV Zeeland (toeristische marktbewerking) en de Provincie Zeeland (wonen, werken en studeren) samengevoegd. In 2021 wordt de overgang van de werkzaamheden van VVV en Provincie naar de nieuwe organisatie verder uitgewerkt.

G

Ondanks dat er in 2021 geen marketingorganisatie is opgericht (PS besluit van 11 juni 2021) is de uitvoering van de regiomarketing ononderbroken voortgezet.  De uitvoering van de regiomarketing voor wonen/werken/studeren werd al vanuit de Provinciale organisatie uitgevoerd en per 1 januari 2021, na opheffen van VVV Zeeland, is hier in huis ook de toeristische marketing opgepakt. De inzet is nog steeds om de uitvoering van de regiomarketing samen met diverse partners in een aparte organisatie te plaatsen, maar vooralsnog worden de werkzaamheden voor zowel toerisme als wonen/werken/studeren in onderlinge samenhang vanuit de Provinciale organisatie uitgevoerd.   Hierbij wordt o.a. gebruik gemaakt van het digitaal platform www.zeeland.com en de daaraan verbonden social media kanalen.

Acties

Circulaire economie

De Zeeuwse economie is vitaler geworden, door samenwerking in ketens te stimuleren bij het sluiten van kringlopen met hernieuwbare (groene) grondstoffen en door te stimuleren dat biomassa wordt verwerkt tot hernieuwbare bio-based grondstoffen.

G

Acties

Trendindicatoren

Trendindicatoren

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Beroepsbevolking

195.000

195.000

192.000

197.000

197.000*

197.000*

197.000*

Saldo in- en uitgaande pendel

-18.000

-16.900

-16.900*

-16.900*

-16.900*

-16.900*

-11.000*

Hoog opgeleide beroepsbevolking

48.000

48.000

51.000

53.000

53.000*

53.000*

Zeeuws-Vlaanderen: 20,6%
Overige Zeeland:
27,8% 

Spanningsindicator vraag/aanbod arbeidsmarkt

0,92

1,61

2,05

3.21

3,58

2,26

4,49
- zeer krap 

Huishoudensinkomen

38.500*

39.800*

40.400*

40.400*

40.400*

40.400*

45.400*

* voor dit jaar is het meest recente cijfer gebruikt dat beschikbaar is.

Doelindicatoren

Doelindicatoren

Stand 2018

Stand 2020

Streefwaarde 2021

Stand 2021

Einddoel

Werkloosheid

3%

3%

3%

3%

3%

Werkgelegenheid

180.000

184.500

184.000

188.700 

185.000

Werkgelegenheid groei in % (LISA/CBS)

1%

0,3%

0,5% p.j.

2%

0,5% per jaar

Bruto Regionaal Product in € 

13.093.000.000

13.945.000.000

13.579.000.000

13.995.000.000

1,5% per jaar

Bruto Regionaal Product groei in % (CBS)

2,3%

-3,1%

1,0%

1,03%

1,5% per jaar

Innovatie Index *

0,47

 

0,42

Moderate innovator *

0,500

Nieuwe arbeidsplaatsen via Impuls

453

 

200

190

200 per jaar

Nieuwe bedrijfsvestigingen via Impuls

7

 

8

5

8 per jaar

* EU is gestart met andere indeling 

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Begroting 2021 Wijzigingen C2021 Begroting 2021 NW Rekening 2021 Restant
Lasten
040101-Arbeidsmarkt 326 675 1.002 829 -173
040102-Concurrentiepositie food 389 -217 172 132 -40
040103-Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers 2.087 616 2.703 2.628 -75
040104-Campus Zeeland -2 3.201 3.199 3.101 -97
040105-Innovatieinfrastructuur en - fondsen 3.925 3.018 6.944 5.402 -1.542
040106-Marketing en Imago 1.430 -389 1.041 885 -156
040107- Circulaire economie 827 0 827 801 -25
040108-Concurrentiepositie logistiek 149 75 224 150 -75
049999-Ambtelijke inzet 4.706 26 4.732 4.654 -78
Totaal Lasten 13.837 7.006 20.842 18.582 -2.261
Baten
040101-Arbeidsmarkt 0 128 128 134 6
040103-Concurrentiepositie Zeeuwse ondernemers 0 0 0 0 0
040105-Innovatieinfrastructuur en - fondsen 502 531 1.032 1.169 137
040107- Circulaire economie 0 0 0 8 8
Totaal Baten 502 658 1.160 1.311 151
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -13.335 -6.348 -19.682 -17.271 2.412
Onttrekkingen
980499 Bestemmingsreserves-Pr.4 287 -3.632 -3.345 -3.345 0
Toevoegingen
980499 Bestemmingsreserves-Pr.4 721 7.128 7.848 7.848 0
Mutaties reserves -1.008 -3.496 -4.504 -4.504 0